ŁOBEZ ZP POLSKA

Opis

Łobez (niem. Labes[4]) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Łobez, położone nad rzeką Regą na Wysoczyźnie Łobeskiej. Z woli rodu Borcke Łobez (Labes) został miastem w roku 1275[5]. Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r. Łobez liczył 9977 mieszkańców[2] i był pod względem liczby ludności 24. miastem w województwie zachodniopomorskim[6]. HISTORIA We wczesnym średniowieczu powstał na prawym brzegu Regi gród obronny Pomorzan, przy którym wytworzyło się podgrodzie. Podgrodzie stało się zalążkiem miasta – skupiała się tam ludność rzemieślniczo-handlowa, pełniło też funkcje administracyjno-wojskowe. Pierwsza wzmianka o Łobzie jest z roku 1114, gdzie wymieniony został w dokumencie Bork z Łobza. Następna jest z roku 1247, gdzie sprzedający majątek Siemyśl nazywają siebie Borkami z Łobza, następna z 1271[4]. Jest w niej mowa o rycerzu Wolfie Borko jako panu na Łobzie – „dominus de Lobis”. Dalsze losy Łobza łączą się z losami rodu Borków, którzy byli właścicielami miasta i okolic[4]. Łobez znajduje się wśród miejscowości, które jako pierwsze otrzymały prawa miejskie w 1275, już w 1295 roku figuruje jako „miasto”, w 1348 zaś dostał potwierdzenie swoich praw miejskich według prawa lubeckiego[4]. W XIV wieku występuje już burmistrz i rada miejska[4]. Wtedy też Łobez otoczono murami, które przetrwały do XVIII wieku. W 1460 uzyskał własne sądownictwo. Historia Łobza ściśle łączy się z rodem Borków. Ci założyciele lub właściciele miast Łobez, Resko i Węgorzyno skuteczniej niż wcześniej zakony, skolonizowali teren nad Regą. Borkowie wznieśli w Łobzie zamek na północny wschód od dzisiejszego miasta, który rozebrano w 1832 roku. Pomorze po śmierci Bogusława XIV w 1637 roku, ostatniego księcia z rodu Gryfitów, i podpisaniu pokoju westfalskiego w 1648 weszło w skład Brandenburgii[4]. W XVIII wieku oficjalnie powstały ziemskie powiaty szlachty pomorskiej: Borkischer Kreis, a jego sąsiedztwie Ostenscher Kreis i Daberscher Kreis na pograniczu z Nowa Marchią (Brandenburgią). Borkowie, Ostenowie i Dewitzowie z Dobrej w 1815 r., wraz z likwidacją przez władze pruskie pańszczyzny, podporządkowali się rozporządzeniom administracyjnym państwa. Powstał powiat Regenwalde (Reski), obejmujący jeszcze miasto Płoty i okolice (należące wcześniej do Ostenów). Nastąpiła korekta granic i likwidacja enklaw. W latach 1818–1945 miasto administracyjnie należało do powiatu Regenwalde, początkowo z siedzibą w Resku, a od roku 1860 z siedzibą w Łobzie[5]. Stało się tak po wybudowaniu pierwszej w powiecie linii kolejowej Stargard-Koszalin (1859 r.), kiedy to stolicę powiatu przeniesiono (nie bez protestów Reska) do Łobza. Jednak powiat nadal zwał się Reski (Regenwalde), miał wtedy 1191 km² i należał do Rejencji Szczecińskiej. Po 1945 roku i objęciu Ziem Odzyskanych przez polską administrację powierzchnia okręgu-powiatu Ławiczka-Resko z siedzibą w Łobzie nie zmieniła się. Następnie powstał powiat łobeski, do którego w latach 1954–1958 dołączono rejon płotowski. W takim kształcie dotrwał do 1975 r., gdy zlikwidowano ten poziom administracji. W 2002 r. z gmin powiatów: stargardzkiego (Łobez i Węgorzyno), gryfickiego (Resko i Radowo Małe) oraz goleniowskiego (Dobra) ponownie utworzono powiat łobeski. Pomnik pamięci żołnierzy LWP i Armii Czerwonej w Świętoborcu Pomnik Wdzięczności „Byliśmy Jesteśmy Będziemy” (Mieczysław Welter, 1968) Rocznica zajęcia Łobza 3.03.2009. Warta honorowa: żołnierze i rycerze Lapidarium pamięci mieszkańców Łobza, którzy tu żyli i zmarli dawniej, pamięci 208 mieszkańców Łobza, którzy zginęli na I wojnie światowej (Pomnik Rolanda[6]), pamięci Tych, którzy zginęli na II wojnie światowej (391 (ok. 400[7]) cywili i 351 żołnierzy) i pamięci Tych z roku 1945-47 podczas wysiedlenia (66 osób)[8] W 1945 r. miasto zostało dotkliwie zniszczone. Łobez został zdobyty 3 marca 1945 r. po ostrzale artyleryjskim z Suliszewic i nocnych walkach z Hitlerjugend (HJ – przybudówka Oddziałów Szturmowych SA, kompanie bojowe „Jagdkommandos” – uzbrojenie: granatnik pancerfaust) przez żołnierzy Armii Czerwonej (1 Armia Pancerna 1 Frontu Białoruskiego, 44 Brygada Pancerna Gwardii (dowódca: płk Joseph Iraklievich Gusakovsky (ur. 12,(25).12.1904 – † 20.02.1995) – później generał, II-krotny „Bohater Związku Radzieckiego”), 108 Gwardyjski Pułk Czołgów Ciężkich (dowódca: płk Władimir D. Reutow(?)) i oddział miejscowych partyzantów. Oddział ten złożony był z Polaków i prawdopodobnie osób innych narodowości (Rosjanie, Francuzi lub Serbowie), którzy zbiegli z okolicznych jenieckich obozów pracy, których było wiele w powiecie (w samym Łobzie istniały w czasie wojny dwa obozy pracy). Następnie do Łobza weszli żołnierze polscy LWP z 43 Pułku Artylerii Lekkiej (dowódca: mjr Ilia Sadowski), którzy stoczyli potyczkę 6.03.1945 r. w Świętoborcu z oddziałami XX Korpusu SS (