AZERBEJDŻAN BAKU AZJA (UNESCO)

Opis

AZERBEJDŻAN, Republika Azerbejdżanu (azer. Azərbaycan, Azərbaycan Respublikası) – państwo położone na Kaukazie Południowym z wybrzeżem nad Morzem Kaspijskim. Graniczące z Rosją na północy, Gruzją na północnym zachodzie, Armenią na zachodzie, Iranem na południu oraz Turcją poprzez eksklawę – Nachiczewańską Republikę Autonomiczną. Eksklawa ta jest ograniczona przez Armenię na północy i wschodzie, Iran na południu i zachodzie oraz ma – biegnącą odcinkiem rzeki Araks – kilkunastokilometrową granicę z Turcją na północnym zachodzie. W 1918 Demokratyczna Republika Azerbejdżanu po ogłoszeniu swojej niepodległości stała się pierwszym demokratycznym państwem muzułmańskim. W 1920 kraj został włączony do Związku Radzieckiego jako część Zakaukaskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Dopiero 5 grudnia 1936 utworzono oddzielną Azerbejdżańską Socjalistyczną Republikę Radziecką. Republika Azerbejdżanu ogłosiła niepodległość 30 sierpnia 1991, na krótko przed rozpadem ZSRR w tym samym roku. We wrześniu 1991 większość zamieszkanej przez Ormian części spornego regionu Górskiego Karabachu odłączyła się. Terytorium to i siedem sąsiednich rejonów poza nim stały się de facto niezależne po zakończeniu wojny o Górski Karabach w 1994. W 2020 Azerbejdżan odzyskał kontrolę nad rejonami wokół Karabachu okupowanymi przez Armenię, a w 2023 – nad samym Karabachem, którego niemal cała populacja wyjechała do Armenii (Republika Górskiego Karabachu została oficjalnie rozwiązana z dniem 1 stycznia 2024). Azerbejdżan jest jednolitą republiką półprezydencką. Jest jednym z sześciu niezależnych państw tureckich, aktywnym członkiem Organizacji Państw Turkijskich i społeczności Türksoy. Azerbejdżan utrzymuje stosunki dyplomatyczne ze 158 państwami i posiada członkostwo w 38 organizacjach międzynarodowych, w tym w Organizacji Narodów Zjednoczonych (od 1992), Radzie Europy, Ruchu Nie wyrównanym, OBWE i programie NATO Partnerstwa dla Pokoju (PdP). Jest jednym z członków założycieli GUAM, Wspólnoty Niepodległych Państw i Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej. Azerbejdżan posiada również status obserwatora w Światowej Organizacji Handlu[2][3]. Konstytucja Azerbejdżanu nie deklaruje oficjalnej religii państwowej, a wszystkie główne siły polityczne w kraju są świeckie, jednak 89% ludności to szyiccy muzułmanie. Azerbejdżan ma wysoki poziom rozwoju społecznego, który plasuje go na równi z większością państw Europy Wschodniej. Ma wysoki wskaźnik rozwoju gospodarczego i umiejętności czytania[4], a także niską stopę bezrobocia. Jednak partia rządząca, Partia Nowego Azerbejdżanu, jest oskarżana o autorytaryzm i łamanie praw człowieka[potrzebny przypis].           Baku (azer. Bakı bɑˈcɯ) – stolica i największe miasto Azerbejdżanu, najstarszy i największy port nad Morzem Kaspijskim. Znajduje się we wschodniej części kraju, na Półwyspie Apszerońskim. Położone jest na wysokości 28 m poniżej poziomu morza, będąc tym samym najniżej położoną stolicą świata oraz największym miastem położonym poniżej poziomu morza. W 2009 roku Baku zamieszkane było przez ponad 2 miliony mieszkańców, co stanowiło niemal 1/4 populacji Azerbejdżanu[2]. Etymologia nazwy Nazwa miasta pochodzi od perskiego Badkube, oznaczającego „uderzenie wiatru”, w związku z częstymi i silnymi wiatrami północno-zachodnimi nawiedzającymi ten obszar.     UNESCO  Walled City of Baku with the Shirvanshah's Palace and Maiden Tower Built on a site inhabited since the Palaeolithic period, the Walled City of Baku reveals evidence of Zoroastrian, Sasanian, Arabic, Persian, Shirvani, Ottoman, and Russian presence in cultural continuity. The Inner City (Icheri Sheher) has preserved much of its 12th-century defensive walls. The 12th-century Maiden Tower (Giz Galasy) is built over earlier structures dating from the 7th to 6th centuries BC, and the 15th-century Shirvanshahs' Palace is one of the pearls of Azerbaijan's architecture.   Gobustan Rock Art Cultural Landscape Gobustan Rock Art Cultural Landscape covers three areas of a plateau of rocky boulders rising out of the semi-desert of central Azerbaijan, with an outstanding collection of more than 6,000 rock engravings bearing testimony to 40,000 years of rock art. The site also features the remains of inhabited caves, settlements and burials, all reflecting an intensive human use by the inhabitants of the area during the wet period that followed the last Ice Age, from the Upper Paleolithic to the Middle Ages. The site, which covers an area of 537 ha, is part of the larger protected Gobustan Reservation.  Historic Centre of Sheki with the Khan’s Palace The historic city of Sheki is located at the foot of the Greater Caucasus Mountains and divided in two by the Gurjana River. While the older northern part is built on the mountain, its southern part extends into the river valley. Its historic centre, rebuilt after the destruction of an earlier town by mudflows in the 18th century, is characterized by a traditional architectural ensemble of hous